تبلیغات
iranian-boys - فارابی مرد دانشمند ایرانی...
iranian-boys
آن چنان به ایران علاقه مندم که حتی تمام بهشت را با یک وجب از خاک ایران عوض نمی کنم. «عارف قزوینی»
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 19 بهمن 1388 توسط کوروش هخامنشی | نظرات ()

ابونصرمحمد بن فارابی  (874 - 950)  حکیم و فیلسوف مشهور  ایرانی درشهر فاراب  متولد شد، صاحب تصنیفات در منطق و موسیقی می‌باشد. دانشمندان گفته‌اند که او از بزرگترین فیلسوفهای مسلمان است و در میان آنان کسی به پایه و رتبه‌ی او در فنون نرسیده است. شیخ الرئیس ابوعلی سینا به کتابهای او استدلال نموده و از کلمات و گفتار او در تصانیف خود استفاده نموده و بهره‌مند شده است.
فارابی پیش از آن که خود را وقف تحصیل فلسفه کند در فاراب به کار قضاوت می پرداخت. او در همان زادگاه خود به کسب دانش پرداخت ودر فراگرفتن زبانهای دیگر قدرت عجیبی داشت.

ابن خلکان گوید: «فارابی در مقابل سیف‌الدوله صریحاً گفت که هفتاد زبان میداند[2] .» درست است که این روایت ابن خلکان در خور تردید است ولی آنچه که در آن تردیدی نداریم این است که ابو نصر به زبان ترکی ،عربی و دری  به خوبی آگاه بود و این از تألیفات او به خصوص «کتاب الموسیقی الکبیر» به وضوح پدیدار است.
او به قصد بغداد از دیار خود پای بیرون نهاد. بغداد در آن ایام مرکز علم و معرفت بود. مشخص نیست که چه وقت این سفر را آغاز کرد ولی گویا سن او از چهل گذشته بود زیرا وقتی به پایتخت خلافت رسید نزد ابوبشر متّی «متوفی به سال 328 هجری939 میلادی » به تحصیل پرداخت و مشهور آن است که ابوبشر با آن که مردی سالخورده بود فقط ده سال از شاگرد خود بزرگتر بود . فارابی در بغداد صرفاً به تحصیل منطق پرداخت و بعد از آن، همه‌ی وقت خود را وقف فلسفه کرد و سی سال از عمر خود را در تألیف و شرح و تعلیم آن پرداخت. از میان شاگردان او ، فیلسوف مشهور نصرانی ، یحیی بن عدی سرآمد همگان شد.
او در سال 330هجری/941 میلادی به دمشق رفت و به سیف الدوله حمدانی حاکم حلب پیوست و در زمره‌ی دربار او در آمد و در حمله‌ی سیف الدوله به حلب همراه او بود و در همین سفر، وفات او به سال 338 هجری /950 میلادی در سن هشتاد سالگی در دمشق اتفاق افتاد.
مورخان اسلام متفق‌اند که فارابی زهدپیشه و عزلت‌گزین و اهل تأمل بود .ابن خلکان می گوید: «زندگی او زندگی فلاسفه‌ی پیشین را به یاد می‌آورد.» می‌گویند نگهبان یکی از باغهای دمشق بود و شبها بیدار می‌ماند و در زیر نور پاسبانان به مطالعه و تألیف می پرداخت.
إعراض او از امور دنیوی به حدی رسید که با آن که سیف الدوله (که شیفته‌ی علم او شده و به مقام ارجمندش پی برده بود) برایش از بیت المال حقوق بسیار تعیین کرده بود، به چهار درهم درروز که با آن سد جوع می‌کرد قناعت می ورزید.

فارابی در انواع علوم بی‌همتا بود، چنان که در هر علومی در زمان خود استادی شد و کتابی نوشت. از کتابهای او که به ما رسیده و نیز از کتابهای اوکه از میان رفته و نامی از آنها در کتب تاریخ و فلسفه باقی مانده، معلوم می شود که در زبان، ریاضیات،کیمیاء، هیأت، علوم نظامی، موسیقی، طبیعیات، الهیات، علوم مدنی، فقه و منطق دستی قوی داشته .
ابن سبعین درباره‌ی او گفته :«این مرد با فهم‌ترین فلاسفه اسلام و آگاه‌ترین ایشان در علوم قدیمه است و تنها فیلسوف، اوست».
درست است که الکندی نخستین فیلسوف عرب است که راه را گشود، ولی او نتوانست مکتبی فلسفی تأسیس کند و میان مسائلی که مورد بحث قرار داد وحدتی ایجاد کند امّا فارابی توانست مکتبی کامل تأسیس کند. او در عالم اسلام همان نقشی را داشت که فلوطین در فلسفه‌ی غرب، ابن سینا او را استاد خود شمرد و ابن رشد و دیگر حکمای اسلام و عرب شاگرد او بودند و به حق او را بعد از ارسطو که ملقب به معلم اول بود «معلم ثانی» لقب دادند.
فارابی را در موضوعات مختلف تألیفات بسیاری است ولی آن چنان که آثار ابن سینا رواج یافت آثار فارابی رواجی نداشت. شاید علت این امر به قول ابن خلکان آن بوده که بیشتر آثار خود را به طور پراکنده روی تکه هایی از کاغذ یا در دفترهای پراکنده می نوشت، رساله و کتابی مفصل و کامل از او باقی نماند. متأسفانه بیشتر آثار او از میان رفته و جز، تقریباً سی رساله به زبان عربی از او باقی نمانده است.
آثار فارابی بیشتر در شرح و توضیح فلسفه‌ی ارسطو و افلاطون و جالینوس است. معلم ثانی کتب این بزرگان را در منطق و طبیعیات و نوامیس و اخلاق و ما بعد الطبیعه مورد مطالعه و بحث قرار داده است. مشهورترین آثار فارابی عبارتنداز:
1. مقاله فی اغراض مابعدالطبیعه
2. رساله فی اثبات المفارقات
3. شرح رساله زینون ا لکبیرا لیونانی
4. رساله فی مسائل متفرقه
5. التعلیقات
6.کتاب الجمع بین رأیی الحکمین: افلاطون وارسطو
7. رساله فیما یجب معرفته قبل تعلم ا لفلسفه
8.کتاب تحصیل ا لسعادة
9.کتاب آراء اهل المد ینةالفاضله
10.کتاب السیاسات المدینه
11.کتاب الموسیقی الکبیر
12.احصاءا لعلوم
13.رساله فی ا لعقل
14.تحقیق غرضارسطاطالیس فی کتاب مابعدالطبیعه
15.رسالة فیما ینبغی ان یتقدم تعلم الفلسفه
16.عیون المسائل
17.رساله فی جواب مسائل سئل عنها
18.ما یصح و مالایصح من احکام النجوم
فلسفه‌ی فارابی:
فلسفه‌ی فارابی برگرفته از حکمت ارسطوئی و نو افلاطونی است که رنگ اسلامی به خود گرفته است .او در منطق و طبیعیات ارسطوئی است و در اخلاق و سیاست افلاطونی ودر مابعدالطبیعه فلوطینی و قبل از هر چیز حکیمی است مؤمن به وحدت فلسفه و مدافع آن در هر حال.




طبقه بندی: زندگی نامه اشخاص ایرانی،